Er zat lekker veel post in mijn brievenbus. Een dikke enveloppe met mijn handschoenen, opgestuurd door mijn moeder omdat ik ze had vergeten bij mijn laatste bezoek. Een andere enveloppe met foto’s die ik had besteld. En een mini-envelopje voor de vorige bewoonster van mijn huis. Vast een verlate kerstkaart waarvan ik er al meer had ontvangen.
Helaas bezat ik geen nieuw adres van haar en belandde veel van de voor haar bedoelde kerstkaartjes in de prullenbak. Ik was gestopt met het opsparen van haar post, omdat ze nooit langskwam om het op te halen. Rekeningen stuurde ik altijd retour aan de afzender evenals post van de deurwaarder.
Waarom ik het deed weet ik niet, maar ik opende dit keer, geheel tegen de privacywet, de enveloppe. Er zat een kaartje in, van haar oma. En vijftig euro. Oma feliciteerde haar met haar verjaardag en schreef dat ze geen gepast geld had en daarom maar iets meer geld opstuurde. De vijftig euro zag er prachtig uit. En ik had geen adres. Noch van oma, noch van de jarige.
Oma had wel de afkorting van haar straatnaam en haar woonplaats achtergelaten. ‘Nijenkampw. Emmen’ stond er in bibberig handschrift achterop de enveloppe.
Ik zocht in de telefoongids op de achternaam van de vorige bewoonster. Vijfentwintig procent kans dat haar oma ook zo heette. En ja, toevalligerwijs vond ik iemand met dezelfde achternaam, wonend op de Nijenkampweg in Emmen. Kon niet missen.
Ik besloot gelijk maar te bellen en er werd onmiddelijk opgenomen.
‘Goedenavond’, zei ik. ‘Bent u de oma van Janneke?’
Het bleef even stil aan de andere kant van de lijn.
‘Waarom wil je dat weten?’, klonk een alerte oude stem.
‘Nou, kijk’, zei ik, er is bij mij een enveloppe bezorgd met geld voor Janneke.’
‘Oh ja, dat kan kloppen’, zei de oma.
Ik vond oma’s reactie enigszins dement overkomen en besloot haar enkele vragen te stellen.
‘Weet u nog waarom u Janneke een kaartje hebt gestuurd?’, vroeg ik.
‘Nou ja, dat doe ik wel eens vaker met Nieuwjaar hé’, reageerde oma wat gepikeerd.
Ik aarzelde. Oma was blijkbaar alweer vergeten dat haar kleindochter jarig was.
‘Kunt u mij misschien ook vertellen hoeveel geld u aan Janneke hebt gestuurd?’, vroeg ik daarom maar, als een echte detectieve.
‘Nou ja zeg, dat ga ik jou toch niet vertellen!’, bitste de oma.
Ik vertelde oma dat ik de enveloppe reeds had geopend, maar dat ik het graag van haar wilde weten, om zo de enige echte oma te kunnen identificeren.
Nu werd oma pissig.
‘Je mag helemaal geen post voor andere mensen openmaken!’, snauwde ze.
Ik gaf haar maar gelijk.
‘Maar’, zei ik, ‘Dan was de enveloppe in de prullenbak beland. Evenals uw gift.’
Ze kalmeerde enigszins.
‘Ik weet niet meer hoeveel geld dat was’, zei ze. ‘Ik stop wel vaker eens wat in een envelop. Dat onthoud ik niet precies. Stuurt u de enveloppe maar naar mijn adres dan komt het goed.’
Ik vond oma niet zo erg lief en aarzelde. Ze had alle vragen fout beantwoord en dat pleitte niet voor haar.
Ik besloot tot een laatste vraag.
‘Kunt u me vertellen naar welk adres u de enveloppe heeft gestuurd?’
Het bleef even stil.
‘Nee, dat weet ik niet uit mijn hoofd. Weet u, ik heb dertig kleinkinderen, dus dat kan ik niet allemaal onthouden.’
Daar kon ik inkomen, en dus vroeg ik haar of ze even in haar adresboekje wilde kijken.
‘Stuur het nou maar op, zei ze, dan komt het in orde. Ik heb nu visite en geen tijd om in mijn boekje te kijken. Ik ga nu ophangen.’
Toen wist ik het zeker.
De echte oma zou wel iets meer moeite hebben gedaan voor een verjaardagskado van vijftig euro, wat ze zelf eigenlijk iets teveel vond.
Ik las het kaartje nogmaals.
Lieve Janneke, hierbij een kaartje voor je verjaardag en wat geld. Ik had het helaas niet gepast, dus daarom iets meer dan gewoonlijk. Ik hoor af en toe van je moeder hoe het met je gaat, en zo blijf ik een beetje op de hoogte. Groeten, Oma de Boer.
Oma de Boer. Daar had ik in mijn haast overheen gelezen. Hopend dat oma nog in het bezit zou zijn van een vaste telefoonlijn zocht ik naar een ‘de Boer’ in Emmen, wonend op de Nijenkampweg. Beet binnen een paar seconden.
Er nam opnieuw een oma op. Ditmaal pakte ik het anders aan. Ik had geleerd van mijn eerste detective-ervaring. Na mijn naam genoemd te hebben om oma wat gerust te stellen vroeg ik haar of ze een ‘Janneke’ kende.
‘Ja’, zei ze onmiddelijk. ‘Dat is mijn kleindochter.’
Hebbes.
Ik legde haar uit dat ik post ontvangen had voor haar kleindochter en vroeg haar of ze laatst ook iets had opgestuurd.
‘Ja, een kaartje voor haar verjaardag!’, zei oma, ‘Met vijftig euro!’
Dit was onmiskenbaar de echte oma. Ik legde haar de situatie uit. Ze was dolblij dat ik haar belde en bedankte me duizendmaal.
Morgen gaat de vijftig euro retour naar Emmen.
En de nep-oma?
Die heb ik teruggebeld om haar eens streng toe te spreken. Bij het horen van mijn stem gooide ze echter de telefoon op de haak.
Ik heb mijn lesje voor vandaag weer geleerd. Eerlijkheid duurt het langst en oma’s zijn soms ook oplichters.
Wachten is iets heel moeilijks voor sommige mensen. Vooral wanneer ze weten dat het wachten bijna voorbij is, maar toch nog even gaat duren. Mijn wachttijd bestaat uit het voordurend controleren van mijn diverse mobieltjes op berichtjes, het checken van mijn e-mail (om de vijf minuten) en het plegen van allerlei niet-noodzakelijke telefoontjes. Van weeromstuit heb ik mijn halve lunch al verorberd en heb ik al drie grote mokken thee gehad. ‘Waar zou hij zijn? Heeft hij zijn ticket wel bij zich? En zijn beide paspoorten?’ Naarmate de dag vordert worden dit soort onrustbarende gedachten intrusiever. Daarna is het tijd voor gedachten over lekke banden, wegblokkades en noodweer. En tegen de tijd dat ik te moe ben om alles te relativeren is het hopelijk bedtijd. Ik heb duidelijk andere kwaliteiten dan wachten…